Waarom stil vertrouwen en menselijk leiderschap de motor zijn van duurzaam ondernemerssucces
In de wereld van leiderschap zien we vaak beelden van de heroïsche CEO — de visionair met charisma, zekerheid en spectaculaire oplossingstrategieën voor elke crisis. Maar wat blijkt uit recente inzichten uit zowel How the Mighty Fall van Jim Collins als uit een nieuw artikel van MIT Sloan Management Review (gepubliceerd eind januari 2026)? Die heroïsche leider is een mythe, en te veel focussen op flamboyante leiderschapsstijl kan ons juist van de koers afbrengen.
De val van heroïsche leiderschap
Het MIT Sloan-artikel neemt ons mee door de nadelen van wat het noemt heroic leadership — een leiderschapsbeeld waarin één persoon wordt verwacht alle antwoorden te hebben, altijd sterk te zijn en in controle. In tijden van crisis, onzekerheid of extreme complexiteit toont onderzoek dat deze verwachtingen niet alleen onrealistisch zijn, maar zelfs contraproductief.
Volgens de auteurs slagen leiders er vaak niet in om te navigeren in de werkelijkheid van chaos, onzekere informatie en emotionele dynamiek als ze blijven vasthouden aan het idee dat ze alles moeten weten en kunnen. Ze benadrukken dat het echter juist de leiders zijn die hun menselijkheid durven te tonen, die emoties erkennen in plaats van negeren, en die begrip hebben voor wat buiten hun controle ligt, die organisaties door uitdagingen heen loodsen.
Wat How the Mighty Fall ons leert over duurzaam leiderschap
Jim Collins beschrijft in How the Mighty Fall wat sterke leiders onderscheidt — en wat organisaties juist in verval brengt. Daar waar bedrijven afglijden begint het vaak met hubris: overmoed, te veel vertrouwen op persoonlijke kracht en een gebrek aan discipline. Dit sluit perfect aan bij de kritiek van MIT Sloan op heroïsche leiders die denken dat zij de redders zijn.
Collins benadrukt het belang van Level 5 Leaders — leiders met een paradoxale mix van bescheidenheid én vastberadenheid. Zij zoeken niet de spotlight, maar richten zich op wat het bedrijf nodig heeft. Ze durven moeilijke beslissingen te nemen, focussen zich op de lange termijn en zijn bereid hun eigen beperkingen onder ogen te zien.
De kracht van menselijkheid en kwetsbaarheid
Beide denkrichtingen — MIT Sloan en Collins — wijzen op eenzelfde kern: echte leiderschap is menselijk. Niet superheldachtig, niet altijd zeker, niet altijd flamboyant — maar authentiek, nieuwsgierig en veerkrachtig. Leiders die emoties als informatie zien, relaties verdiepen en anderen meenemen in een gedeeld verhaal, bouwen vertrouwen en betrokkenheid op.
In het MIT Sloan-artikel worden drie concrete praktijken genoemd die deze vernieuwde vorm van leiderschap ondersteunen:
Sensemaking — de kunst om chaos te interpreteren en richting te geven, zelfs zonder een perfect antwoord.
Sensegiving — betekenis en richting communiceren op een manier die menselijkheid en samenwerking benadrukt.
Emotionele GPS ontwikkelen — emoties niet als verstorend maar als waardevolle data zien.
Deze praktijken vormen een krachtig tegengeluid voor het idee dat leiders alleen met absolute zekerheid en charisma verandering tot stand kunnen brengen.
Waarom deze inzichten ondernemers moeten inspireren
Voor ondernemers — vooral zij die zichzelf niet als flamboyant of heroïsch zien — is dit goed nieuws. Juist leiders die reflecteren op hun twijfels, hun beperkingen erkennen, empathie tonen en samenwerken met hun teams beschikken over de kernkwaliteiten die moderne organisaties nodig hebben. Zij vormen een stille kracht die niet altijd opvalt, maar wel diepgaand en duurzaam effect heeft.
Het is vaak de ondernemer die niet schreeuwt maar luistert, die niet presteert om indruk te maken, maar om te dienen, die niet perfect wil zijn maar wil groeien — die uiteindelijk impact heeft. Deze leiders zijn niet de superhelden op het podium. Ze zijn de gidsen achter de schermen. Ze zijn de leiders die voortbouwen, die verbinden, die de kracht vinden in kwetsbaarheid.
Zoals Jim Collins ons leert: het zijn niet de flamboyante persoonlijkheden die duurzame bedrijven voortbrengen, maar de vasthoudende, bescheiden, mensgerichte leiders. En zoals het MIT Sloan-artikel laat zien: juist deze menselijkheid is wat leiders helpt om richting te geven in een wereld die steeds complexer wordt.
